Koszyk 0
Każdego roku na całym świecie nowotwór diagnozuje się u 9 milionów kobiet. Rak piersi jest najczęściej diagnozowanym nowotworem na świecie, zaraz po raku jelita grubego w krajach o wysokich dochodach i raku szyjki macicy w krajach o niskich dochodach. Wydłuża się przeżywalność chorych na raka, więc coraz więcej kobiet doświadcza długotrwałych skutków leczenia onkologicznego, takich jak m.in. przedwczesne wygasanie czynności jajników lub wczesna menopauza.
Menopauza, która pojawia się jako skutek uboczny leczenia onkologicznego, może być dla wielu kobiet trudnym doświadczeniem. W odróżnieniu od naturalnej menopauzy, która następuje stopniowo i jest stosunkowo długim procesem, menopauza wywołana terapią onkologiczną może pojawić się nagle, w krótkim czasie po zakończeniu leczenia. Taki nagłe wahania hormonalne powodują silne objawy fizyczne i emocjonalne, często mające duży wpływ na jakość życia Pacjentek.
Menopauza po leczeniu onkologicznym – co warto wiedzieć?
😷 Dlaczego dochodzi do przedwczesnej menopauzy?
Leczenie onkologiczne, takie jak chemioterapia, radioterapia czy terapie hormonalne, może uszkodzić jajniki lub zahamować ich funkcję. W efekcie dochodzi do zaburzenia równowagi hormonalnej progesteronu i estrogenów, co prowadzi do objawów menopauzy, nawet u młodych kobiet.
😷 Najczęstsze objawy menopauzy po terapii onkologicznej:
- Uderzenia gorąca i nocne poty
- Suchość pochwy i bolesność podczas współżycia
- Spadek libido
- Problemy ze snem
- Zmiany nastroju, depresja, lęk
- Problemy z koncentracją i pamięcią
- Przyspieszona utrata masy kostnej (osteoporoza)
😷 Nagłe pojawienie się menopauzy może być dużym obciążeniem emocjonalnym. Wiele kobiet odczuwa stratę swojej kobiecości, obawia się o przyszłość, a także zmaga się z lękiem przed nawrotem choroby onkologicznej. Bardzo ważne jest, aby Pacjentki nie pozostawały same z tymi uczuciami i aktywnie otrzymały wsparcie.
Gdzie Pacjentka może szukać pomocy?
🔹 Wsparcie psychologiczne
Konsultacja z psychologiem lub psychoterapeutą specjalizującym się w pomocy Pacjentkom onkologicznym może pomóc w radzeniu sobie z emocjonalnymi skutkami menopauzy. Warto także skorzystać z terapii grupowej lub grup wsparcia, gdzie można wymieniać się doświadczeniami z innymi kobietami w podobnej sytuacji.
🔹 Grupy wsparcia i fundacje
W Polsce działa wiele organizacji, które oferują wsparcie dla kobiet po leczeniu onkologicznym, np. Fundacja „Rak’n’Roll”, Amazonki czy Stowarzyszenie Kobiet po Mastektomii. Warto do nich dołączyć i korzystać z organizowanych warsztatów, webinarów i spotkań.
🔹 Aktywność fizyczna i zdrowy styl życia
Regularna aktywność fizyczna, jak joga, pilates czy spacery, pomaga regulować nastrój, poprawia jakość snu i wzmacnia kości. Warto także zwrócić uwagę na dietę bogatą w wapń, witaminę D i fitoestrogeny (znajdujące się m.in. w soi, siemieniu lnianym i czerwonej koniczynie).
🔹 Terapia hormonalna – czy jest możliwa?
W przypadku Pacjentek po chorobie nowotworowej tradycyjna hormonalna terapia zastępcza (HTZ) jest często przeciwwskazana. Istnieją jednak inne metody łagodzenia objawów, np. leczenie niehormonalne, suplementacja czy indywidualnie dobrana farmakoterapia.
Co warto wiedzieć?
🔹 Mózg i hormony: spadek estrogenów może wpływać na funkcjonowanie mózgu, dlatego wiele kobiet doświadcza tzw. „chemo brain” – problemów z koncentracją i pamięcią.
🔹 Mikrobiom a objawy menopauzy: coraz więcej badań wskazuje, że zdrowie jelit może wpływać na poziom estrogenów i nasilenie objawów menopauzalnych. Warto zadbać o dietę bogatą w probiotyki i błonnik.
🔹 Seksualność po leczeniu onkologicznym: wiele kobiet po leczeniu onkologicznym obawia się, że ich życie intymne się zakończyło. Tymczasem istnieją metody, które mogą pomóc – od preparatów nawilżających pochwę, zabiegów z zakresu ginekologii estetycznej/plastycznej, przez fizjoterapię uroginekologiczną, aż po terapię seksuologiczną.
😷 Menopauza po leczeniu onkologicznym to wyzwanie, ale nie koniec kobiecości ani radości z życia. Kluczowe jest znalezienie odpowiedniego wsparcia – zarówno medycznego, jak i psychologicznego. Jeśli doświadczasz objawów menopauzy po leczeniu onkologicznym, pamiętaj, że nie jesteś sama. Istnieje wiele sposobów, by złagodzić skutki przedwczesnej menopauzy i odzyskać komfort życia.
REFERENCJE:
- Hickey M, Basu P, Sassarini J, Stegmann ME, Weiderpass E, Nakawala Chilowa K, Yip CH, Partridge AH, Brennan DJ. Managing menopause after cancer. Lancet. 2024 Mar 9;403(10430):984-996. doi: 10.1016/S0140-6736(23)02802-7. Epub 2024 Mar 5. PMID: 38458217.
- https://podyplomie.pl/ginekologia/35939,hormonalna-terapia-zastepcza-u-pacjentek-po-leczeniu-nowotworow-nieginekologicznych
- https://www.forumginekologii.pl/artykul/chemio-i-radioterapia-a-suchosc-pochwy-wskazanie-roli-kwasu-hialuronowego
