LISTERIOZA W CIĄŻY

🦠 Listerioza w ciąży – ciche zagrożenie? 🦠

Listerioza to rzadka, ale groźna choroba bakteryjna, szczególnie niebezpieczna dla kobiet w ciąży. Częstość jej występowania u kobiet ciężarnych jest około 20-krotnie wyższa niż w populacji ogólnej. Szacuje się, że ciężarne z listeriozą stanowią ok. 1/3 wszystkich rozpoznanych przypadków tej choroby. Listerioza może mieć poważne konsekwencje dla rozwijającego się dziecka, dlatego warto wiedzieć, jak się przed nią chronić. 

Listerioza to zakażenie wywołane przez bakterię Listeria monocytogenes, która najczęściej przedostaje się do organizmu poprzez spożycie skażonej żywności. Szczególnie narażone na nią są osoby z osłabioną odpornością, noworodki oraz kobiety w ciąży. 

U kobiet w ciąży, po okresie inkubacji trwającym około 3 tygodni, pojawiają się objawy grypopodobne lub objawy wynikające z zapalenia dróg moczowych. Łagodniejszy przebieg choroby objawia się zapaleniem żołądka i jelit z gorączką, biegunką, nudnościami i wymiotami. 

Zakażenie inwazyjne, charakteryzujące się bakteriemią i zapaleniem mózgu, może rozwinąć się u pacjentów wysokiego ryzyka. Poronienie i poród przedwczesny jest głównym powikłaniem listeriozy w czasie ciąży. W przypadku infekcji inwazyjnych zaleca się terapię opartą na penicylinie (penicylina lub amoksycylina w dużych dawkach lub amoksycyliny) w połączeniu z gentamycyną; Kotrimoksazol może być brany pod uwagę u pacjentów z nietolerancją penicyliny. 

Osobom wymagającym szczególnego traktowania, zwłaszcza kobietom w ciąży, należy zalecić odpowiednie strategie zapobiegawcze, w tym unikanie żywności powszechnie skażonej L. monocytogenes, takiej jak miękkie sery dojrzewające, pasztety, gotowane schłodzone/surowe mięso, niepasteryzowane mleko. 

🦠 Jakie zagrożenie niesie listerioza w ciąży? 🦠

Kobiety w ciąży są nawet 20 razy bardziej narażone na zakażenie listerią niż inne osoby. Co gorsza, choroba ta może prowadzić do poważnych komplikacji, takich jak:

• Poronienie – zakażenie w I trymestrze może zakończyć się utratą ciąży.
• Poród przedwczesny – listerioza zwiększa ryzyko przedwczesnego porodu.
• Zakażenie wewnątrzmaciczne 
• Sepsa i zapalenie opon mózgowych u noworodka – jeśli do zakażenia dojdzie pod koniec ciąży, noworodek może urodzić się z poważnymi powikłaniami neurologicznymi lub oddechowymi.

🦠 Objawy listeriozy w ciąży 🦠

Listerioza często rozwija się skrycie, a jej objawy mogą przypominać grypę:

• Gorączka
• Dreszcze
• Bóle mięśni
• Nudności i wymioty
• Bóle głowy 
• W bardziej zaawansowanych przypadkach mogą pojawić się także sztywność karku, zaburzenia świadomości i drgawki.

🦠 Jak się chronić przed listeriozą? 🦠

Odpowiednia dieta i higiena mogą znacząco zmniejszyć ryzyko zakażenia.

Oto kilka podstawowych zasad: 

✅ Unikaj niepasteryzowanego mleka i jego przetworów (sery pleśniowe, feta, camembert) 

✅ Ogranicz spożycie surowych ryb i owoców morza 

✅ Myj dokładnie owoce i warzywa przed spożyciem

 ✅ Unikaj surowych i niedogotowanych mięs 

✅ Regularnie myj ręce i dezynfekuj powierzchnie kuchenne

🦠 Co zrobić, jeśli podejrzewasz listeriozę? 🦠

Jeśli jesteś w ciąży i masz objawy grypopodobne, skonsultuj się z lekarzem. Wczesne wykrycie listeriozy pozwala na szybkie wdrożenie antybiotykoterapii, która może uratować zdrowie Twoje i dziecka.

Listerioza to poważne, ale możliwe do uniknięcia zagrożenie dla kobiet w ciąży. Świadoma profilaktyka i szybka reakcja na niepokojące objawy mogą uchronić zarówno mamę, jak i dziecko przed poważnymi konsekwencjami. Dbaj o zdrową dietę i higienę, a ryzyko zakażenia będzie minimalne!

REFERENCJE: 

1. Craig A, Federspiel J, Wein L, Thompson J, Dotters-Katz S. Maternal and obstetric outcomes of listeria pregnancy: insights from a national cohort. J Matern Fetal Neonatal Med. 2022 Dec;35(25):10010-10016. doi: 10.1080/14767058.2022.2083494. Epub 2022 Jun 10. PMID: 35686719; PMCID: PMC9846892.
2. Valenti M, Ranganathan N, Moore LS, Hughes S. Listeria monocytogenes infections: presentation, diagnosis and treatment. Br J Hosp Med (Lond). 2021 Oct 2;82(10):1-6. doi: 10.12968/hmed.2021.0107. Epub 2021 Oct 5. PMID: 34726931.
3. Charlier C, Disson O, Lecuit M. Maternal-neonatal listeriosis. Virulence. 2020 Dec;11(1):391-397. doi: 10.1080/21505594.2020.1759287. PMID: 32363991; PMCID: PMC7199740.
4. Serventi L, Curi B, Johns R, Silva J, Bainbridge R, Gaither K. Pregnancy Complicated by Listeria Monocytogenes: A Case Report and Review of the Literature. J Natl Med Assoc. 2020 Aug;112(4):428-432. doi: 10.1016/j.jnma.2020.05.002. Epub 2020 Jun 8. PMID: 33526229.
5. https://journals.viamedica.pl/ginekologia_polska/article/download/45903/32694
6. https://www.gov.pl/web/gis/listerioza
7. https://www.acog.org/womens-health/faqs/listeria-and-pregnancy
8. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S002796842030095X#fig1